Pagpapahalaga sa condominium ng mga lamang dagat

Nitong mga nakaraang araw, masyadong naging mabilis ang pangyayari sa (laboratory) preschool kung saan ako nagtuturo. Naging maganda kasi ang talakayan sa klase. May isa akong limang taong gulang na bata na nagbigay ng balita patungkol sa "ship na lumubog". Kinabukasan, nilinaw ng isa niyang kaklase na hindi iyon lumubog pero "hindi makaalis kasi na-stakkk". Tapos, pinangalanan na ng isa yung lugar, "Tubbataha reef yun". Sa ganitong usapan at balitaan sa preschool, napag-usapan na kung bakit naging balita siya na kelangan ibalita sa telebisyon.

Reef. Nagkaroon ng bagong salita yung mga bata. May isa kaming bata na mahilig sa mga underwater documentaries. Siya nagpaliwanag sa mga kaklase niya kung ano ang reef. Sabi niya, "It's the condominium of the fishes. It's where they live!" Ayan sa itaas yung ginawa nilang hand prints art activity. Gumawa sila ng mga isda gamit ang pagbakat ng kamay.

Dahil nakita nila na importante ang reef, nag-alala ang mga tsikiting dahil alam nila na mahalaga ang "condominium" o mga bahay. Nag-isip sila ng kung ano anong paraan  para ayusin ang problema sa Tubbataha. Ilan sa mga solusyon nila ay ang mga sumusunod:

• Let’s have 100 divers to pull up the ship.
• Let’s have the small boats pull the big ship.
• Let’s make corals made out of clay.

Nakakatawa di ba? Pero pinapakita nito ang malalim na problem-solving skills ng mga bata. At lawak at galing ng imahinasyon nila kung paano tutugunan ang problema. Isa-isa namin ginawang eksperimento sa klase ang mga solusyon na binigay nila. Nang kalaunan ay pinakita namin ang solusyon na ginawa ng gobyerno. Ito ay ang pag-chop-chop ng sasakyang pandagat na patuloy na sumisira sa Tubbataha reef. Nakita nila na sa paraan na ito, bagamat may masisira pa rin na parte ng reef, mas maliit ang pagkasira nito kumpara sa iba pang alternatibo.

Ang goal ng klase namin ay makita ng mga bata may mga paraan sila na pwedeng gawin sa mga isyu ng lipunan, o kahit mga simpleng problema sa buhay. Gusto namin na mga guro nila na mapagyabong ang pagiging proactive. Hindi lang pagsusuri ng problema sa kanilang paligid pero ang pagtugon dito.

Matatapos na ang klase namin. Malapit na rin sila umalis ng paaralan. Pupunta na kasi sila sa unang grado sa elementarya. At siguradong madami sa kanila ay hindi ko na makikita sa susunod na taon. Hanggang preschool lang kasi ang pasilidad namin.

Umi-emo shiz talaga ako habang malapit na ang pagtatapos. Kaya pasintabi sa hindi pagpopost dito. Hangga't maari ay mas gusto ko ang direktang interaksyon sa mga tao na maaring hindi ko na ulit makita. At ehem, dahil preschool, matapos ang tatlong hanggang limang taon, hindi na rin nila ako matatandaan. Ang layon ko sa mga susunod na araw ay mabigyan ng magandang karanasan ang mga tsikiting, at bagaman hindi nila talaga maaalala ang pangalan ko bilang guro, maaalala nila na maganda ang karanasan nila nung bata.